چرا روش شستشوی فرش دستباف متفاوت است؟
فرش دستباف یکی از ارزشمندترین و اصیلترین صنایع دستی ایران است که به دلیل ظرافت، زیبایی و ماندگاری بالای خود، جایگاه ویژهای در منازل و مجموعههای هنری دارد. اما یکی از چالشهای مهم در نگهداری این فرشها، شستشوی اصولی و محافظت از بافت و رنگ آنها است. برخلاف فرشهای ماشینی، روش شست و شوی فرش دستباف به دلیل ویژگیهای خاص آن متفاوت است. در این مقاله از مرکز تخصصی رفو ماندگار به بررسی دلایل این تفاوت و روشهای مناسب شستشوی فرش دستباف میپردازیم.
چرا روش شستشوی فرش دستباف متفاوت است؟
الیاف طبیعی، رنگهای گیاهی و بافت ظریف فرشهای دستباف باعث میشود هرگونه شستشوی نادرست بهراحتی به رنگ، گرهها و ساختار آن آسیب بزند. برخلاف فرشهای ماشینی، شست و شوی فرش دستباف باید با دقت و روشهای کاملاً اصولی انجام شود تا زیبایی و دوام آن حفظ شود. دلایل شستشوی متفاوت فرش دستباف عبارات است از:
حساسیت بالای الیاف
فرشهای دستباف معمولاً از الیاف طبیعی مانند پشم، ابریشم یا ترکیبی از این مواد ساخته میشوند که حساسیت بالایی دارند. این الیاف در برابر دمای بالای آب، شویندههای قوی و مالش شدید بسیار آسیبپذیر هستند و استفاده از روشهای معمول شستشوی ماشینی میتواند باعث تغییر رنگ، شکنندگی یا ریزش پرزها و آسیب به بافت ظریف فرش شود. به همین دلیل، شستن فرش دستباف باید با روشهای ملایم و تخصصی انجام شود تا زیبایی و دوام آن حفظ گردد.
حفظ رنگ و نقش فرش
فرش دستباف معمولاً با رنگهای طبیعی یا گیاهی رنگآمیزی میشود که در برابر آب داغ یا شویندههای شیمیایی قوی حساس هستند و ممکن است باعث تغییر رنگ، رنگپریدگی یا دو رنگ شدن فرش شوند. به همین دلیل در شستشوی حرفهای فرش دستباف از محلولها و روشهایی استفاده میشود که رنگ و نقشه فرش حفظ شده و جلوه طبیعی آن همچنان باقی بماند.
تراکم و ساختار گرهها
فرش دستباف دارای گرههای ظریف و تراکم بالاست که هرگونه فشار یا کشیدگی نادرست میتواند باعث شل شدن یا خراب شدن گرهها، از بین رفتن ساختار استاندارد بافت و ایجاد ظاهر غیر یکنواخت شود. به همین دلیل، شستشوی فرش دستباف بهتر است به صورت دستی یا با تجهیزات تخصصی و فشار کنترلشده انجام شود تا بافت و شکل اصلی آن حفظ گردد.
روشهای شستشوی تخصصی فرش دستباف

آشنایی با روشهای شستشوی تخصصی فرش دستباف اهمیت زیادی دارد. زیرا این روشها با استفاده از مواد شوینده استاندارد و تجهیزات مناسب انجام می شوند و فرش را بهصورت عمقی تمیز کرده و از آسیبهای احتمالی جلوگیری میکنند.
1.شستشوی دستی با آب ولرم
- استفاده از برس نرم و شوینده ملایم
- شستشو به آرامی و از لبهها به سمت مرکز
- جلوگیری از کشیده شدن پرزها
2.شستشوی صنعتی کنترلشده در قالیشویی
- تجهیزات با فشار آب و گردش مناسب برای تمیزی عمقی
- استفاده از محلولهای استاندارد و ضدآلرژی
- خشک کردن اصولی بدون تاب برداشتن یا رنگپریدگی
این روشها تضمین میکنند که فرش تمیز، سالم و با رنگ و بافت اصلی باقی بماند.
خشک کردن و نگهداری بعد از شستشو
خشک کردن فرش دستباف پس از شستشو یکی از مهمترین مراحل مراقبت از آن است، زیرا رطوبت باقیمانده میتواند باعث آسیب به بافت، تغییر رنگ و حتی رشد قارچ و بوی نامطبوع شود. برای خشک کردن صحیح فرش دستباف، ابتدا بهتر است آن را در محیطی با تهویه مناسب و در سایه پهن کنید تا از تابش مستقیم نور خورشید جلوگیری شود، زیرا نور شدید میتواند رنگهای طبیعی و گیاهی فرش را کمرنگ کند و جلوه آن را کاهش دهد.
همچنین اطمینان از خشک شدن کامل فرش پیش از پهن کردن روی زمین، از رشد قارچها و ایجاد بوی نامطبوع جلوگیری میکند و باعث میشود فرش همچنان نرم، لطیف و سالم باقی بماند. رعایت این مراحل ساده در هنگام شستشوی فرش دستباف، یکی از پارامترهای حفظ طول عمر و زیبایی فرش دستباف به شمار میآید.
۶. مزایای شستشوی حرفهای فرش دستباف
- حفظ رنگ و نقشه فرش
- افزایش طول عمر و دوام بافت
- تمیزی عمقی و ضدعفونی فرش
- جلوگیری از آسیبهای ناشی از شستشوی خانگی
- بازگرداندن لطافت و نرمی الیاف
با توجه به ارزش بالای فرشهای دستباف، استفاده از قالیشوییهای تخصصی و حرفهای بهترین گزینه برای حفظ سرمایه و زیبایی فرش است.
جمعبندی
شست و شوی فرش دستباف به دلیل حساسیت الیاف طبیعی، اهمیت رنگ و نقش، و ظرافت بافت و گرهها با فرش ماشینی متفاوت است. شستشوی حرفهای و اصولی تضمین میکند که فرش تمیز، سالم و با دوام باقی بماند و ارزش هنری آن حفظ شود. برای شستشوی اصولی فرش دستباف بهتر است آن را به متخصصان یک قالی شویی معتبر مانند ماندگار بسپارید.
0 دیدگاه