مقاله آموزشی

روش‌های جلوگیری از پوسیدگی فرش

پوسیدگی فرش یکی از رایج‌ترین مشکلات در نگهداری فرش‌های دستباف و ماشینی است که می‌تواند به کاهش زیبایی، ارزش و طول عمر فرش منجر شود. این پدیده معمولاً به دلیل عوامل محیطی و نگهداری نامناسب رخ می‌دهد و اگر به‌موقع جلوگیری نشود، ممکن است نیاز به ترمیم گران‌قیمت یا حتی تعویض فرش باشد. در این مقاله تخصصی از مرکزرفو ماندگار، ابتدا به بررسی مهمترین دلایل پوسیدگی قالی می‌پردازیم و سپس روش‌های جلوگیری از پوسیدگی فرش را بیان می‌کنیم.

مهمترین دلایل پوسیدگی فرش

پوسیدگی فرش فرآیندی است که در آن الیاف و بافت فرش به‌تدریج تجزیه شده و ضعیف می‌شوند. بر اساس تحقیقات و تجربیات متخصصان قالیشویی، دلایل اصلی پوسیدگی عبارتند از:

1.رطوبت بالا و نفوذ آب

رطوبت یکی از اصلی‌ترین عوامل پوسیدگی است. هنگامی که فرش در محیط‌های مرطوب قرار می‌گیرد یا آب به بافت آن نفوذ می‌کند، کپک و باکتری‌ها رشد کرده و الیاف را تجزیه می‌کنند. این مشکل در فرش‌های پشمی یا پنبه‌ای بیشتر دیده می‌شود، زیرا مواد طبیعی مستعد جذب رطوبت هستند. ریختن مایعات، شستشوی نادرست بدون خشک کردن کامل، یا نگهداری در زیرزمین‌های مرطوب از دلایل رایج این مسئله است.

2. شستشوی نامناسب و استفاده از مواد شوینده اسیدی

شستشوی فرش با مواد شیمیایی قوی مانند وایتکس، سولفید یا شوینده‌های اسیدی می‌تواند ساختار الیاف را ضعیف کند. همچنین، عدم آبگیری و خشک کردن صحیح پس از شستشو باعث باقی ماندن رطوبت در بافت فرش شده و پوسیدگی را تسریع می‌بخشد. در فرش‌های دستباف، این مشکل می‌تواند به رنگ‌پریدگی و پارگی نیز منجر شود.

3.حشرات و آفات

حشرات مانند بید، موریانه یا سوسک‌های فرش‌خوار می‌توانند به الیاف حمله کرده و آن‌ها را بخورند، که منجر به پوسیدگی موضعی می‌شود. این مشکل در فرش‌های نگهداری‌شده در مکان‌های تاریک و بدون تهویه بیشتر رخ می‌دهد، زیرا آفات در چنین محیط‌هایی تجمع می‌کنند.

4.نور مستقیم خورشید

قرار گرفتن طولانی‌مدت فرش در معرض نور مستقیم خورشید باعث رنگ‌پریدگی و خشک شدن الیاف می‌شود. اشعه UV  خورشید ساختار مولکولی الیاف را تخریب کرده و آن‌ها را شکننده می‌کند، که در نهایت به پوسیدگی منجر می‌شود.  یکی از روش‌های جلوگیری از پوسیدگی فرش دور نگه داشتن آنها از نور مستقیم خورشید است.

5. گردوغبار و کثیفی انباشته‌شده

تجمع گردوغبار، مواد غذایی ریخته‌شده یا ادرار حیوانات خانگی محیطی اسیدی ایجاد می‌کند که باعث تجزیه الیاف می‌شود. عدم تمیز کردن منظم باعث نفوذ این آلودگی‌ها به عمق بافت شده و پوسیدگی را ایجاد می‌کند.

6.نگهداری نامناسب و عدم تهویه

نگهداری فرش در مکان‌های بدون نور کافی، دمای نامناسب یا بدون جریان هوا می‌تواند رطوبت را محبوس کرده و پوسیدگی را افزایش دهد. همچنین، لوله‌کشی فرش برای مدت طولانی بدون استفاده می‌تواند به این مشکل دامن بزند.

روش‌های جلوگیری از پوسیدگی فرش

برای جلوگیری از پوسیدگی، باید رویکردی پیشگیرانه اتخاذ کرد. روش‌های زیر بر اساس توصیه‌های متخصصان و تجربیات عملی ارائه شده‌اند:

1.کنترل رطوبت محیط

فرش را در مکان‌های خشک و با رطوبت کنترل‌شده نگهداری کنید. از دستگاه‌های رطوبت‌گیر در اتاق‌های مرطوب استفاده کنید و از قرار دادن فرش نزدیک به منابع آب مانند سینک یا حمام خودداری کنید. در صورت ریختن مایعات، فوراً آن را خشک کنید تا رطوبت نفوذ نکند.

2.شستشوی حرفه‌ای و خشک کردن صحیح

فرش را به قالیشویی‌های معتبر بسپارید که از مواد شوینده خنثی و تجهیزات خشک‌کن پیشرفته استفاده می‌کنند. پس از شستشو، مطمئن شوید فرش کاملاً خشک شده است. از شستشوی خانگی با مواد شیمیایی قوی اجتناب کنید و در صورت لزوم، از شوینده‌های ملایم و طبیعی استفاده کنید.

3. .محافظت در برابر حشرات

فرش را در مکان‌های روشن و با تهویه مناسب نگهداری کنید. از مواد ضدبید طبیعی مانند کافور یا اسطوخودوس استفاده کنید و به‌طور دوره‌ای فرش را بررسی کنید. در صورت مشاهده علائم آفات، فوراً به متخصصان رفوگری مراجعه کنید.

4.تمیز کردن منظم و جاروبرقی

یکی از روش‌های جلوگیری از پوسیدگی فرش جارو کردن سطح فرش برای زدودن گرد و غبار است. بنابراین حداقل هفته‌ای دو بار فرش را جاروبرقی بکشید. برای فرش‌های پرتردد، از خدمات حرفه‌ای غبارگیری استفاده کنید. این کار از تجمع کثیفی و ایجاد محیط اسیدی جلوگیری می‌کند.

5. جلوگیری از تابش مستقیم خورشید

از پرده‌ها یا کرکره‌ها برای کاهش نور مستقیم استفاده کنید. فرش را به‌صورت دوره‌ای بچرخانید تا نور به‌طور یکنواخت توزیع شود. برای فرش‌های ارزشمند، از روفرشی‌های محافظ UV استفاده کنید.

6. استفاده از روفرشی و محافظ

روفرشی‌های سبک و قابل شستشو می‌توانند از فرش در برابر آلودگی، رطوبت و سایش محافظت کنند. همچنین، از پدهای محافظ زیر پایه‌های مبلمان استفاده کنید تا فشار روی فرش کاهش یابد.

7. نگهداری اصولی در انبار

اگر فرش را لوله می‌کنید، از لوله‌های PVC استفاده کنید و آن را در مکان خشک، خنک و با تهویه قرار دهید. هر چند ماه یک‌بار فرش را باز کرده و بررسی کنید تا از پوسیدگی جلوگیری شود.

8. بررسی دوره‌ای و ترمیم زودهنگام

به‌طور منظم فرش را برای علائم اولیه پوسیدگی مانند بوی نامطبوع، تغییر رنگ یا ضعیف شدن بافت بررسی کنید. در صورت مشاهده مشکل، فوراً به رفوگر حرفه‌ای مراجعه کنید تا آسیب گسترش نیابد.

این روش‌ها نه‌تنها از پوسیدگی جلوگیری می‌کنند، بلکه به حفظ ارزش و زیبایی فرش کمک می‌کنند. بر اساس آمار قالیشویی‌ها، رعایت این نکات می‌تواند طول عمر فرش را تا ۵۰ درصد افزایش دهد  و مانع از پوسیدگی آن شود.