نحوه ترمیم فرش سوخته با زغال؛ آموزش کامل و کاربردی
سوختگی فرش با زغال یکی از مشکلات رایجی است که بیشتر در خانههای ایرانی در زمان استفاده از منقل یا قلیان رخ میدهد، این نوع سوختگی میتواند ظاهر زیبای فرش را خراب کند و اگر به موقع ترمیم نشود، آسیب آن بیشتر شده و حتی به بافتهای اطراف نیز سرایت میکند. خوشبختانه با چند روش خانگی و یا کمک گرفتن از متخصصان قالیشویی و رفوگری ماندگار، میتوان این مشکل را برطرف کرد. در ادامه مراحل و نکات مهم ترمیم فرش سوخته با زغال را بررسی میکنیم.
نحوه ترمیم فرش سوخته با زغال
بازسازی فرش سوخته با زغال یکی از فرآیندهای تخصصی در حوزه بازسازی فرشهای دستباف و ماشینی است که نیازمند مهارت و دقت بالاست. سوختگی ناشی از زغال معمولاً باعث آسیب به الیاف و رنگ فرش میشود و ممکن است بخشهایی از بافت آن تخریب شود. این فرآیند شامل :
۱. بررسی میزان آسیب
قبل از هر اقدامی باید میزان سوختگی را بررسی کنید:
- سوختگی سطحی: معمولاً فقط پرزهای فرش تغییر رنگ داده و سیاه شدهاند.
- سوختگی عمیق: علاوه بر تغییر رنگ، الیاف فرش از بین رفته و جای خالی ایجاد شده است.
- سوختگی تا بافت زیرین: این حالت شدیدتر بوده و نیاز به رفوگری حرفهای دارد.
۲. وسایل لازم برای ترمیم
برای ترمیم خانگی سوختگیهای سطحی به ابزار و مواد زیر نیاز دارید:
- قیچی کوچک و تیز
- برس نرم یا جاروبرقی دستی
- کاغذ سمباده نرم (در صورت لزوم)
- چسب فرش یا چسب مایع بیرنگ
- تکه الیاف همرنگ فرش (از قسمتهای مخفی پشت یا گوشه فرش)
- پنس یا موچین
۳. مراحل ترمیم سوختگی سطحی فرش
اگر سوختگی فقط روی پرزهاست و بافت اصلی آسیب ندیده، مراحل زیر را انجام دهید:
- پاکسازی ذرات زغال : با یک برس نرم یا جاروبرقی، ذرات زغال را بهآرامی جمع کنید تا بیشتر به داخل الیاف نفوذ نکند.
- کوتاه کردن پرزهای سوخته: با قیچی، پرزهای سوخته را کمکم کوتاه کنید تا فقط بخش سالم باقی بماند. این کار باید با دقت انجام شود تا به بافت سالم آسیب نرسد.
- یکدستسازی سطح فرش: اگر بخش کوتاه شده کمی زبر است، میتوانید با یک تکه سمباده نرم و ملایم، سطح را صاف کنید.
- رنگسازی (در صورت نیاز): اگر رنگ پرزها تغییر کرده است، میتوانید از ماژیک نساجی یا رنگ مخصوص الیاف برای هماهنگی رنگ برای ترمیم فرش سوخته با زغال استفاده کنید.
۴. ترمیم سوختگیهای عمیق
در صورتی که سوختگی تا حدی بوده که الیاف از بین رفتهاند، باید بخش آسیبدیده را با الیاف مشابه پر کنید.
- جدا کردن بخش سوخته: با قیچی یا کاتر، بافت سوخته را به دقت جدا کنید.
- آمادهسازی الیاف جایگزین: از قسمتهای مخفی پشت فرش یا کنارهها، مقداری الیاف همرنگ جدا کنید.
- چسباندن الیاف جدید: با کمی چسب بیرنگ، الیاف را به محل خالی بچسبانید و با پنس مرتب کنید تا با پرزهای اطراف هماهنگ شود.
- برسکشی و خشک شدن: پس از چسباندن، فرش را با برس نرم شانه کنید و اجازه دهید چند ساعت خشک شود.

۵. استفاده از سمباده
سمباده در ترمیم فرش سوخته برای صاف و هم سطح کردن پرزها بعد از کوتاه کردن بخش سوخته استفاده میشود. وقتی قسمت سوخته فرش با قیچی بریده میشود، ممکن است سطح آن زبر، ناصاف یا کمی بلند و کوتاه نامنظم شود. در این مرحله، سمباده با درجه نرم بالا کمک میکند:
- . یکدستسازی سطح پرزها : پرزهای باقیمانده همارتفاع و همجهت میشوند تا با قسمتهای سالم فرش هماهنگ شوند.
- حذف آثار سیاهی سطحی: اگر هنوز کمی دوده یا تغییر رنگ ناشی از سوختگی باقی مانده باشد، کشیدن ملایم سمباده میتواند آن را کم کند.
- آمادهسازی برای رنگ کردن : در صورت نیاز به رنگآمیزی پرزها، سمباده باعث میشود سطح الیاف تمیزتر و آماده جذب رنگ شود.
6. ترمیم حرفهای توسط رفوگر
اگر سوختگی وسیع یا روی فرشهای دستبافت گران قیمت است، بهترین راه سپردن کار به رفوگر ماهر است. رفوگر با استفاده از روشهای تخصصی ترمیم فرش سوخته با زغال مانند بافت مجدد و گرهزنی، ظاهر اولیه فرش را بازمیگرداند به گونهای که اثر سوختگی کاملاً محو میشود.
7. نکات پیشگیری
- منقل، قلیان یا زغال داغ را روی زمین یا نزدیک فرش قرار ندهید.
- از زیرسیگاری و محافظ حرارتی استفاده کنید.
- اگر زغال روی فرش افتاد، فوراً آن را با انبر برداشته و روی محل، یک تکه یخ بگذارید تا حرارت سریعتر کاهش یابد.
جمعبندی
سوختگی فرش با زغال مشکلی رایج اما قابل ترمیم است. در موارد سطحی، با قیچی کردن پرزهای سوخته و جایگزینی الیاف، میتوان در خانه آن را برطرف کرد. اما برای آسیبهای عمیق یا فرشهای ارزشمند، بهترین گزینه استفاده از خدمات رفوگری حرفهای است تا زیبایی و دوام فرش حفظ شود.
0 دیدگاه