نحوه پیچیدن و نگهداری فرش برای مدت طولانی  
28
جولای

نحوه پیچیدن و نگهداری فرش برای مدت طولانی  

فرش‌ یکی از مهم‌ترین لوازم خانگی است که نه‌تنها جنبه‌ مصرفی دارد، بلکه گاهی از ارزش هنری و تاریخی برخوردار است، به‌ویژه اگر فرش دستباف، پشمی یا ابریشمی باشد. در این مقاله از مرکز تخصصی رفو ماندگار، مراحل دقیق و اصولی برای پیچیدن، نگهداری فرش برای مدت طولانی ارائه شده تا از آسیب‌های احتمالی جلوگیری شود و سلامت و زیبایی فرش حفظ گردد.

نحوه پیچیدن و نگهداری فرش برای مدت طولانی  

در برخی شرایط مانند اسباب‌کشی، نوسازی منزل، سفرهای طولانی یا کمبود فضا، ممکن است ناچار شویم فرش را برای مدت طولانی جمع‌آوری و انبار کنیم. اگر این کار بدون رعایت اصول انجام شود، ممکن است فرش با مشکلاتی مانند پوسیدگی، کپک‌زدگی، بیدزدگی، تغییر رنگ یا بدشکلی مواجه شود. اما اگر این مراحل به‌درستی انجام شوند، حتی پس از سال‌ها انبار شدن، فرش شما بدون کوچک‌ترین آسیب، همچنان زیبا، سالم و قابل استفاده باقی خواهد ماند. مراحل نگهداری صحیح فرش‌ها در انبار عبارت‌اند از:

۱. شست‌وشو و خشک‌کردن کامل فرش پیش از انبار کردن

اولین و مهم‌ترین گام قبل از جمع‌آوری فرش برای انبار، تمیز کردن آن است. فرش اگر با گردوغبار، لکه یا رطوبت انبار شود، به‌سرعت مستعد رشد قارچ، کپک، بید و پوسیدگی خواهد شد. بنابراین اگر فرش مدت زیادی استفاده شده و دارای لکه یا آلودگی است، بهتر است آن را به یک قالیشویی معتبر بسپارید یا با دقت در منزل شست‌وشو دهید.

به یاد داشته باشید که فرش باید کاملاً خشک شود، به‌ویژه قسمت زیرین آن. حتی کمی رطوبت باقی‌مانده می‌تواند در زمان انبار باعث کپک‌زدگی شود. بهترین روش خشک‌کردن، پهن کردن آن در فضای سایه با گردش هواست.

۲. بازرسی کامل و ترمیم آسیب‌های احتمالی

قبل از جمع ‌کردن فرش، آن را به‌ خوبی بررسی کنید، وجود هرگونه پارگی، زدگی یا پوسیدگی باید ترمیم شود تا در زمان انبار، آسیب بیشتری نبیند. قبل از نگهداری فرش برای مدت طولانی  بایستی لبه‌ها و ریشه‌های فرش را تقویت یا گره‌زنی کنید تا از ریش‌ریش شدن جلوگیری شود.

۳. استفاده از مواد ضد بید و قارچ

برای محافظت از فرش در برابر حشرات، بید، قارچ و کپک در زمان انبار، باید از مواد ضد آفت و ضد قارچ استفاده کنید. پودر یا قرص نفتالین (ضد بید) را در پارچه نازک یا جوراب نخی قرار دهید و در میان فرش بگذارید. همچنین می‌توانید از اسپری‌های ضد قارچ و ضد کپک مخصوص فرش نیز  استفاده کنید.

توجه داشته باشید که تماس مستقیم نفتالین یا مواد شیمیایی با بافت فرش ممکن است به آن آسیب بزند؛ بنابراین، حتما آن‌ها را در بسته‌بندی پارچه‌ای استفاده کنید.

۴. روش صحیح تا زدن یا لوله‌کردن فرش

یکی از اشتباهات رایج، تا زدن فرش است که باعث شکستگی، ترک‌خوردگی، تغییر شکل یا آسیب به تار و پود آن می‌شود. روش صحیح برای نگهداری فرش، لوله کردن از پشت (سمت بدون پرز) است. مراحل لوله‌کردن صحیح فرش عبارتند از:

  • فرش را روی سطح تمیز و صاف پهن کنید.
  • از سمت پشتی فرش (نه قسمت پرزدار) شروع به لوله‌کردن کنید.
  • لوله باید تا حد ممکن صاف و یکنواخت باشد.
  • اگر فرش بزرگ است، می‌توان آن را به دو نیم لوله کرد.
  • برای قالی‌های پشمی یا ابریشمی، لوله‌کردن شل‌تر انجام شود تا فشار زیادی به الیاف وارد نشود.
رول کردن صحیح فرش
رول کردن صحیح فرش

۵. بسته‌بندی مناسب فرش

پس از لوله‌کردن، فرش باید در یک کاور مناسب قرار گیرد تا از گردوغبار، رطوبت و آلودگی محافظت شود. بهتر است از کاور برزنتی، کتانی یا پارچه‌ای ضخیم استفاده کنید؛ زیرا این کاورها هوا را عبور می‌دهند و باعث تنفس فرش می‌شوند.

اگر برای نگهداری فرش برای مدت طولانی  از کاور پلاستیکی ضخیم یا نایلونی استفاده می‌کنید، باید دارای سوراخ‌های تهویه باشند؛ در غیر این صورت رطوبت داخل آن جمع شده و منجر به کپک‌زدگی می‌شود. دو سر کاور را با نخ یا بند نرم گره بزنید، نه با چسب یا طناب سفت که به فرش فشار بیاورد.

۶. انتخاب محل مناسب برای نگهداری فرش

محلی که فرش در آن انبار می‌شود باید دارای شرایط زیر باشد:

  • خشک و دارای تهویه مناسب
  • رطوبت بالا اصلی‌ترین عامل آسیب به فرش است.
  • به‌دور از نور مستقیم خورشید
  • تابش نور شدید خورشید باعث تغییر رنگ و پوسیدگی فرش می‌شود.
  • بدون تماس مستقیم با زمین یا دیوار
  • فرش را روی یک پایه چوبی، پالت، یا چند آجر قرار دهید تا از زمین فاصله داشته باشد.
  • به‌دور از مواد شیمیایی، حشره‌کش یا بوی تند
  • به‌دور از وسایل گرمایشی یا سرمایشی مستقیم

۷. بازرسی دوره‌ای فرش در انبار

فرش‌هایی که برای مدت طولانی انبار می‌شوند، باید هر چند ماه یک‌بار مورد بازدید قرار گیرند:

  • باز کردن کاور برای بررسی نشانه‌های بید، کپک یا بوی نامطبوع
  • بررسی خشک بودن محیط و تهویه مناسب
  • جابه‌جایی یا بازکردن فرش برای مدتی کوتاه جهت پیشگیری از سفت شدن و شکستگی

جمع‌بندی

فرش کالایی حساس و ارزشمند است که برای نگهداری طولانی‌مدت نیاز به مراقبت ویژه دارد. پیچیدن اصولی، استفاده از مواد ضد بید، انتخاب محیط خشک و تهویه‌دار و رعایت جزئیات بسته‌بندی، از آسیب‌های جدی مانند پوسیدگی، تغییر رنگ و بیدزدگی جلوگیری می‌کند.