مقاله آموزشی

منظور از رفوی فرش چیست؟

فرش ایرانی یک میراث هنری و فرهنگی است که قرن‌ها هویت و ذوق ایرانی را به تصویر کشیده است. اما این کالا با گذشت زمان و استفاده مداوم، دچار آسیب می شود. در چنین شرایطی، هنر رفوگری به عنوان یک تخصص ارزشمند وارد عمل می‌شود و با ترمیم بخشهای آسیب دیده جان دوباره به فرش می بخشد و آن را دوباره احیا کرده و قابل استفاده مینماید. در این مقاله از وب سایت رفو ماندگار به شما خواهیم گفت که منظور از رفوی فرش چیست؟

منظور از رفوی فرش چیست؟

رفوگری فرش، فرآیند ترمیم، بازسازی و احیای قسمت‌های آسیب‌دیده فرش با استفاده از تکنیک‌های تخصصی است. هدف اصلی رفو این است که بخش‌های آسیب‌دیده طوری اصلاح شوند که بیننده تفاوتی با سایر قسمت‌های سالم فرش احساس نکند. این کار نیازمند دانش عمیق درباره نقشه، رنگ‌بندی، نوع بافت و نخ‌های فرش است. شاید این سوال برای شما پیش بیاید که چه زمانی فرش نیاز به رفو دارد؟ در پاسخ باید گفت که رفوگری بیشتر در مواقع زیر ضرورت پیدا می‌کند:

• پارگی در اثر کشیدگی یا وسایل تیز
• پوسیدگی ناشی از رطوبت یا نور شدید
• ساییدگی در اثر رفت‌وآمد زیاد
• سوختگی با اتو، زغال یا سیگار
• از بین رفتن تار و پود یا رنگ‌پریدگی موضعی

اگر این آسیب‌ها به موقع ترمیم نشوند، می‌توانند به بخش‌های بیشتری از فرش سرایت کرده  و آسیب های جدی به بافت اصلی قالی برسانند و و ارزش هنری و مالی آن را کاهش دهند.

انواع رفوگری فرش

فرش ها به دو دسته دستبافت و ماشینی طبقه بندی می شوند. فرش های دستبافت حساس تر از نوع ماشینی هستند. در نتیجه مراحل رفو کردن هر کدام از آنها متفاوت است. انواع رفوگری فرش عبارت است از:

رفوگری فرش دستباف

• رفوگری در فرش‌های دستباف ایرانی بسیار حساس‌تر و هنری‌تر است، زیرا:
• هر فرش دستباف دارای گره، تراکم، نقشه و رنگ‌های منحصر به فرد است.
• نخ‌های به‌کاررفته اغلب طبیعی هستند و به دقت در انتخاب رنگ نیاز دارند.
• ترمیم اشتباه در فرش دستباف می‌تواند ارزش آن را به شدت کاهش دهد.

رفوگری فرش ماشینی

رفو در فرش‌های ماشینی بیشتر به‌صورت تعویض بخش آسیب‌دیده یا استفاده از چسب و وصله انجام می‌شود. در ادامه مقاله منظور از رفوی فرش چیست؟ شما را با مراحل رفوگری آشنا خواهیم کرد.

مراحل اصلی رفوگری فرش

رفوگری فرایندی چندمرحله‌ای است که باید با دقت بالا توسط یک فرد متخصصکه هنر قالیبافی را می‌شناسد انجام شود. در این بخش به صورت اجمالی مراحل اصلی رفوگری فرش را ذکر می کنیم. البته اگر مایل هستید اطلاعات بیشتری در این مورد کسب کنید بهتر است به مقاله مراحل آماده ‌سازی فرش برای رفوگری که در این سایت منتشر شده مراجعه نمایید.

1. بررسی دقیق فرش و نوع آسیب: ابتدا متخصص رفوگر آسیب را به‌طور کامل بررسی می‌کند تا بهترین روش ترمیم را انتخاب کند.
2. ثابت‌سازی بخش آسیب‌دیده: برای جلوگیری از گسترش خرابی، لبه‌های آسیب‌دیده تقویت و ثابت می‌شوند.
3. بازسازی تار و پود: در این مرحله، نخ‌هایی مشابه تار و پود اصلی فرش انتخاب و با تکنیک‌های سنتی جایگزین می‌شوند.
4. بافت مجدد گره‌ها: نقشه‌ی همان قسمت از فرش دنبال می‌شود و گره‌های مشابه به‌صورت دقیق اجرا می‌شوند.
5. هماهنگ‌سازی رنگ و پرداخت نهایی: پس از اتمام بافت، فرش پرداخت می‌شود تا سطح بافت تازه با بقیه قسمت‌ها هماهنگ شود.

ویژگی های یک رفوگر ماهر

در بسیاری از مواقع، مردم ترجیح می‌دهند به جای خرید فرش نو، قالی آسیب‌دیده خود را تعویض کنند. این کار باعث صرفه جویی می‌شود زیرا مطمئنا هزینه رفو کردن، کمتر از خرید قالی نو است. همچنین با رفو صحیح، فرش دوباره زیبایی خود را بدست می‌آورد و سال‌ها قابل استفاده می‌شود. از این رو، انتخاب یک مرکز رفوگری معتبر یا استادکار مجرب اهمیت فراوانی دارد. بنابراین بهتر است ویژگی‌های یک رفوگر ماهر را در ادامه مقاله منظور از رفوی فرش چیست؟ مطالعه کنید:

• رفوگری فرش نیازمند تجربه، دقت و شناخت عمیق از انواع فرش‌هاست. یک رفوگر ماهر باید:
• با سبک‌های مختلف قالیبافی مناطق ایران (تبریز، کاشان، مشهد، کرمان و…) آشنا باشد.
• توانایی تشخیص نوع نخ، رنگ و تراکم را داشته باشد.
• مهارت در بافت گره‌های مشابه (گره ترکی، فارسی، یا متقارن) را دارا باشد.

نحوه نگهداری از فرش برای جلوگیری از نیاز به رفو

• برای جلوگیری از آسیب به فرش و کاهش نیاز به رفو، رعایت نکات زیر توصیه می‌شود:
• از قرار دادن فرش در معرض نور مستقیم آفتاب پرهیز کنید.
• به‌طور منظم فرش را جارو کرده و گردوغبار آن را بگیرید.
• وسایل سنگین را به‌مدت طولانی روی فرش قرار ندهید.
• از شست‌وشوی غیراصولی یا شوینده‌های قوی خودداری کنید.
• در صورت مشاهده هرگونه پارگی یا پوسیدگی، بلافاصله اقدام به رفو کنید.

کلام نهایی

رفوگری فرش، هنری اصیل و ارزشمند است که نه‌تنها بخش آسیب‌دیده فرش را بازسازی می‌کند، بلکه به حفظ فرهنگ و هنر قالیبافی ایرانی نیز کمک می‌کند. این مهارت، ترکیبی از دستان هنرمند، تجربه و دانش سنتی است که فرش‌های آسیب‌دیده را دوباره زنده می‌کند. اگر فرشی ارزشمند دارید که دچار آسیب شده، به جای تعویض، آن را به دست یک رفوگر متخصص بسپارید و از احیای دوباره زیبایی‌اش لذت ببرید.