مقاله آموزشی

فرش‌های ماشینی چگونه دسته بندی می شوند؟

فرش‌های ماشینی ایرانی بر اساس معیارهای مختلفی دسته‌بندی می‌شوند که هر یک بر کیفیت، ظاهر، دوام و قیمت فرش تأثیر می‌گذارند. در ادامه این مقاله از مرکز رفو ماندگار، مهم‌ترین معیارهای دسته ‌بندی فرش‌های ماشینی را بررسی خواهیم کرد.

نحوه دسته بندی فرش‌های ماشینی

فرش‌های ماشینی به دلیل تنوع در طرح، جنس و کیفیت، جایگاه ویژه‌ای در دکوراسیون منازل و فضاهای مختلف دارند. دسته‌بندی این فرش‌ها معمولاً بر اساس معیارهایی مانند جنس نخ، تراکم، شانه، نوع بافت و کاربرد انجام می‌شود. این تقسیم‌بندی به خریداران کمک می‌کند تا فرشی متناسب با نیازها و سلیقه خود انتخاب کنند.

1. دسته‌بندی بر اساس شانه و تراکم

شانه: تعداد گره‌های رنگ در یک متر از عرض فرش را نشان می‌دهد (مثلاً 700 شانه یعنی 700 گره در یک متر عرض). شانه بالاتر به معنای بافت ظریف‌تر و شباهت بیشتر به فرش دستباف است.

• 500 شانه: ضخیم‌تر، با طرح‌های ساده‌تر و قیمت اقتصادی. مناسب فضاهای پررفت‌وآمد.
• 700 شانه: تعادل بین ظرافت و دوام، با طرح‌های متنوع و قیمت مناسب.
• 1000 شانه: ظریف‌تر، با طرح‌های پیچیده‌تر، مناسب فضاهای رسمی.
• 1200 شانه: بسیار ظریف، با جزئیات بالا و شباهت زیاد به فرش دستباف.
• 1500 شانه: بالاترین ظرافت، با طرح‌های دستباف‌گونه، مناسب دکوراسیون لوکس.

تراکم: تعداد گره‌های رنگ در یک متر از طول فرش (مثلاً تراکم 3600 یعنی 3600 گره در یک متر طول). تراکم بالاتر به معنای بافت متراکم‌تر و کیفیت بهتر است. نمونه‌های رایج: تراکم 1000 (برای 500 شانه)، 2550 یا 3000 (برای 700 شانه)، 3600 (برای 1200 شانه) و 4500 (برای 1500 شانه).

2. دسته‌بندی بر اساس جنس نخ

جنس نخ تأثیر زیادی بر کیفیت، نرمی، دوام و قیمت فرش دارد:

• نخ اکریلیک هیت‌ست‌شده: پرزدهی کم، دوام بالا، نرمی و رنگ‌های زنده ازویژگی های این نوع نخ است. نخ اکریلیک شباهت به پشم، مقاوم در برابر سایش و شست‌وشو می باشد. این نوع دسته بندی فرش‌های ماشینی مناسب برای خانه‌های پررفت‌وآمد و دکوراسیون‌های کلاسیک است.
• نخ پلی‌استر (ابریشم مصنوعی): براق، نرم، ارزان‌تر از اکریلیک، اما دوام کمتر از ویژگی های این نوع نخ می باشد. این نوع فرش‌ها برای فضاهای کم‌تردد یا دکوراسیون‌های تزئینی مناسب است چون دارای رنگ‌های درخشان هستند
• نخ پلی‌پروپیلن: مقاوم در برابر رطوبت و لکه ها است، اما نرمی و کیفیت کمتری دارد. قیمت اقتصادی این فرش آن را برای فضاهای بیرونی یا پررفت‌وآمد مناسب نموده است.
• نخ بی‌سی‌اف (BCF): و این نخ ارزان قیمت بوده و از دوام متوسط و کیفیت پایین‌تری برخوردار است.
• ترکیبی (مثلاً اکریلیک و پلی‌استر):  ترکیبی از نرمی و دوام، با قیمت متعادل از ویژگی های این نوع نخ است.

3.دسته‌بندی بر اساس نوع طرح

• طرح‌های سنتی:  الهام از فرش‌های دستباف ایرانی، مانند لچک و ترنج، افشان، خشتی، شاه‌عباسی و اسلیمی.
•   – کاربرد: دکوراسیون‌های کلاسیک و خانه‌های سنتی.
• طرح‌های مدرن: طرح‌های ساده، مینیمال، هندسی یا فانتزی با رنگ‌های خنثی یا تند.
• طرح‌های وینتیج (کهنه‌نما): طرح‌های سنتی با رنگ‌های محو یا پتینه‌شده برای ظاهری کلاسیک و قدیمی. کاربرد در دکوراسیون‌های تلفیقی یا لوکس.
• طرح‌های کودک:  طرح‌های شاد، کارتونی یا آموزشی با رنگ‌های روشن.

4. دسته‌بندی بر اساس نوع بافت

• بافت کلاریس : امکان استفاده از تعداد رنگ‌های زیاد (تا 10 رنگ) در یک فرش با جزئیات بالا.
• بافت شونهر: بافت نرم‌تر و برجسته‌تر، با کیفیت بالا.
• بافت فریز : بافت متراکم و مقاوم، مناسب برای فضاهای پرتردد.

5. دسته‌بندی بر اساس ابعاد

• فرش‌های استاندارد: 6 متری (2×3)، 9 متری (2.5×3.5)، 12 متری (3×4).
• فرش‌های سفارشی: ابعاد غیراستاندارد برای فضاهای خاص.
• کناره: فرش‌های باریک برای راهروها یا کنار مبل.
• گرد و بیضی: برای فضاهای خاص یا دکوراسیون‌های مدرن.
• قالیچه: دسته بندی فرش‌های ماشینی با ابعاد کوچک (مثل 1×1.5 متر) برای فضاهای محدود.

نکات مهم در انتخاب فرش ماشینی

• شانه و تراکم: برای فضاهای لوکس، فرش‌های 1200 یا 1500 شانه مناسب‌اند؛ برای فضاهای پرتردد، 700 شانه کافی است.
• جنس نخ: اکریلیک برای دوام و نرمی بهتر است؛ پلی‌استر برای درخشندگی و قیمت اقتصادی.
• طرح و رنگ: باید با دکوراسیون هماهنگ باشد (سنتی برای کلاسیک، مدرن برای امروزی).

جمع‌بندی

فرش‌های ماشینی بر اساس شانه و تراکم، جنس نخ، نوع طرح، نوع بافت، ابعاد، کاربرد و برند دسته‌بندی می‌شوند. برای مثال، اگر به دنبال فرشی ظریف و لوکس هستید، فرش‌های 1200 یا 1500 شانه با نخ اکریلیک هیت‌ست‌شده از برندهای معتبر کاشان (مانند محتشم یا قیطران) مناسب‌اند. برای فضاهای پرتردد، فرش‌های 700 شانه با نخ پلی‌پروپیلن اقتصادی‌ترند. انتخاب مناسب به بودجه، دکوراسیون و نیاز شما بستگی دارد.