انواع رفو فرش
24
آگوست

انواع رفو فرش

رفوی فرش یکی از مهم‌ترین روش‌ها برای ترمیم و بازگرداندن زیبایی و دوام فرش‌های دستباف و ماشینی است. فرش‌ها به مرور زمان ممکن است دچار آسیب‌هایی مانند سوختگی، پارگی، بیدخوردگی یا ساییدگی شوند که اگر به‌موقع ترمیم نشوند، ارزش و عمر آن‌ها کاهش می‌یابد. رفو فرش انواع مختلفی دارد؛ از رفوهای جزئی برای رفع سوراخ‌های کوچک گرفته تا ترمیم‌های کامل برای بازسازی بخش‌های آسیب‌دیده. مرکز رفو ماندگار با بهره‌گیری از استادکاران ماهر و استفاده از نخ‌ها و رنگ‌های هماهنگ با بافت اصلی فرش، تمامی این خدمات را با بهترین کیفیت ارائه می‌دهد و به فرش‌های ارزشمند شما جان دوباره می‌بخشد.

انواع رفو فرش

رفوگری فرش، هنری است که به ترمیم و بازسازی فرش‌های آسیب‌دیده می‌پردازد. این فرآیند به منظور حفظ زیبایی و ارزش فرش‌های دستباف و ماشینی انجام می‌شود. انواع رفوگری فرش بسته به نوع آسیب و تکنیک مورد استفاده متفاوت است. در این مقاله، به بررسی انواع روش‌های رفوگری فرش و کاربردهای آن‌ها می‌پردازیم.

۱. رفوی سوراخ‌ها و پارگی‌ها

یکی از رایج‌ترین انواع رفوگری، ترمیم سوراخ‌ها و پارگی‌های ایجادشده در فرش است. این آسیب‌ها ممکن است به دلیل فرسودگی، سوختگی، پوسیدگی یا پارگی توسط اشیاء تیز ایجاد شوند. این روش مناسب برای فرش‌هایی است که بخش کوچکی از آن‌ها آسیب دیده و نیاز به ترمیم موضعی دارند.

برای رفو پارگی‌ها، ابتدا قسمت آسیب‌دیده تمیز و آماده‌سازی می‌شود. سپس با استفاده از نخ‌های هم‌رنگ و هم‌جنس با فرش، بافت قسمت سوراخ‌شده بازسازی می‌شود. این کار نیازمند دقت بالا برای تطبیق طرح و رنگ است.

۲ . رنگ‌برداری و رنگ‌سازی

در صورتی که فرش به دلیل ریختن مواد شیمیایی، نور خورشید یا شستشوی نادرست دچار تغییر رنگ یا لکه شده باشد، از روش رنگ‌برداری و رنگ‌سازی استفاده می‌شود. برای رفع رنگ پریدگی و یا از بین بردن لکه های مقاوم، ابتدا لکه‌ها با مواد مخصوص پاک می‌شوند. سپس با استفاده از رنگ‌های طبیعی یا شیمیایی، قسمت‌های بی‌رنگ‌شده به رنگ اصلی فرش بازسازی می‌شوند.

3.ترمیم حاشیه‌ها (ریشه و کناره)

حاشیه‌های فرش، شامل ریشه‌ها و کناره‌ها، به دلیل استفاده مداوم یا تماس با اشیاء ممکن است دچار پارگی یا فرسودگی شوند.  در هنگام رفو فرش، ریشه‌های از بین رفته با نخ‌های جدید جایگزین می‌شوند یا کناره‌های قالی با استفاده از تکنیک‌های دوخت یا بافت ترمیم می‌گردند. گاهی اوقات از چرم یا پارچه برای تقویت کناره‌ها استفاده می‌شود.

۴. ترمیم پرزها (پرزدهی یا کم‌پرز شدن)

برخی فرش‌ها به مرور زمان یا به دلیل استفاده نادرست، پرزهای خود را از دست می‌دهند یا پرزها کوتاه می‌شوند. ترمیم پرز بیشتر در فرش‌های دستباف با ارزش که بخشی از پرزهای آن‌ها از بین رفته است، مرسوم است.  در این روش، پرزهای جدید با استفاده از تکنیک‌های بافت یا کاشت پرز به فرش اضافه می‌شوند تا بافت یکنواخت شود.

۵. بازسازی طرح و نقش

در فرش‌های نفیس و قدیمی، ممکن است بخشی از طرح و نقش به دلیل ساییدگی یا پارگی از بین برود. در این صورت رفوگر با استفاده از نخ‌های هم‌رنگ و هم‌جنس، طرح اصلی را بازسازی می‌کند. این کار نیازمند مهارت بالا و شناخت دقیق الگوهای فرش است.

۶. شیرازه‌دوزی

شیرازه، نوار محافظتی در کناره‌های فرش است که از ریش شدن و آسیب به لبه‌های فرش جلوگیری می‌کند. در صورت آسیب دیدن شیرازه، رفوگر آن را با نخ‌های مقاوم و مناسب بازسازی یا جایگزین می‌کند تا ساختار کلی فرش حفظ شود.

تکنیک های رفو فرش
تکنیک های رفو فرش

خلاصه‌ای از فرایند رفوگری فرش

رفوگری فرش، راهکاری مؤثر برای افزایش عمر و حفظ زیبایی فرش‌های ارزشمند است. با توجه به نوع آسیب، روش‌های مختلفی از جمله ترمیم سوراخ‌ها، بازسازی حاشیه‌ها، رنگ‌سازی و شیرازه‌دوزی به کار گرفته می‌شود. انتخاب روش مناسب و انجام دقیق آن توسط متخصصان می‌تواند فرش را به حالت اولیه خود بازگرداند و ارزش مادی و معنوی آن را حفظ کند. مراحل فرایند رفو فرش به طور خلاصه عبارت است از:

  • جاروکشی و غبارزدایی کامل پشت و روی فرش.
  • شست‌وشوی فرش با روشی استاندارد.
  • قرار دادن فرش روی سطحی صاف با نور مناسب.
  • ارزیابی میزان آسیب‌دیدگی فرش.
  • طراحی نقشه‌ای از طرح و رنگ فرش با استفاده از بخش‌های سالم.
  • باز کردن گره‌های تار و پود آسیب‌دیده با ابزارهایی مانند سوزن یا درفش.
  • انجام تارکشی و گره‌زنی برای بازسازی شکل اولیه فرش.
  • استفاده از قاب چوبی برای جلوگیری از چروکیدگی در صورت بزرگ بودن ناحیه آسیب‌دیده.
  • استفاده از نخ‌های هم‌رنگ با فرش برای ترمیم قسمت‌های کمرنگ‌شده.

نکات مهم در رفوگری فرش

  • انتخاب رفوگر ماهر: رفوگری یک هنر تخصصی است و نیاز به تجربه و مهارت دارد. انتخاب یک رفوگر حرفه‌ای برای حفظ ارزش فرش ضروری است.
  • استفاده از مواد باکیفیت: نخ‌ها، رنگ‌ها و مواد مورد استفاده باید با جنس و کیفیت فرش همخوانی داشته باشند.
  • حفظ اصالت فرش: در فرش‌های دستباف نفیس، حفظ اصالت طرح و رنگ بسیار مهم است.