شستن تابلو فرش دستباف
29
دسامبر

راهنمای شستن تابلو فرش دستباف در خانه

تابلو فرش دستباف یکی از ارزشمندترین عناصر دکوراتیو در خانه‌های ایرانی است که علاوه بر زیبایی هنری، اغلب دارای ارزش مادی و احساسی بالایی نیز می‌باشد. این نوع تابلو فرش‌ها به دلیل ظرافت بافت، استفاده از الیاف طبیعی و رنگ‌های گیاهی، نیازمند مراقبت ویژه هستند. شست‌وشوی نادرست می‌تواند باعث آسیب جدی به بافت، تغییر رنگ یا کاهش ارزش تابلو فرش شود. در این مقاله از مرکز رفو ماندگار، یک راهنمای شستن تابلو فرش دستباف در خانه به‌صورت اصولی و مرحله‌به‌مرحله ارائه می‌دهیم تا بتوانید بدون آسیب، آن را تمیز کنید.

آیا شستن تابلو فرش دستباف در خانه امکان‌پذیر است؟

تابلو فرش‌های دستباف جزو آثار هنری نفیس محسوب می‌شوند و نگهداری و شست‌وشوی آن‌ها نیازمند دقت و توجه ویژه است. به‌طور کلی، شست‌وشوی تابلو فرش‌های دستباف بهتر است توسط کارشناسان و مراکز تخصصی انجام شود تا از آسیب به بافت، رنگ و ارزش آن جلوگیری شود. با این حال، در برخی شرایط، با رعایت اصول دقیق و مراقبت‌های لازم شستن تابلو فرش در خانه نیز امکان‌پذیر است.

  • ارزش و قدمت تابلو فرش: اگر تابلو فرش از نظر تاریخی یا مالی بسیار ارزشمند نیست، ریسک شست‌وشو در خانه قابل مدیریت است. تابلو فرش‌های با ارزش بالا بهتر است همیشه توسط متخصص شسته شوند.
  • نوع آلودگی: در صورتی که آلودگی‌ها سطحی و محدود به گرد و غبار یا لکه‌های کوچک هستند، شست‌وشو در خانه با مواد ملایم و روش‌های اصولی امکان‌پذیر است. آلودگی‌های عمیق یا لکه‌های قدیمی نیاز به تجهیزات و مواد تخصصی دارند.
  • ثبات رنگ‌ها: تابلو فرش‌هایی که رنگ آن‌ها تثبیت شده و احتمال رنگ‌دهی ندارند، برای شست‌وشو در خانه مناسب‌تر هستند. قبل از شروع، بهتر است یک قسمت کوچک و کم‌دید را تست کنید تا از عدم تغییر رنگ مطمئن شوید.

نکات مهم قبل از شستشوی تابلو فرش دستباف

قبل از شروع شست‌وشو، رعایت این نکات ضروری است:

1.تست رنگ‌دهی: یک دستمال سفید مرطوب را روی قسمت کوچکی از تابلو فرش (ترجیحاً پشت آن) بکشید. اگر رنگ به دستمال منتقل شد، از شست‌وشو در خانه خودداری کنید.

2.بررسی نوع آلودگی: گردوغبار، دوده یا لکه‌های سطحی با روش‌های ملایم پاک می‌شوند، اما لکه‌های قدیمی و عمیق نیاز به شست‌وشوی تخصصی دارند.

3.انتخاب محل مناسب: برای شستن تابلو فرش دستباف آن را روی سطح صاف، تمیز و بدون شیب مانند کف حمام یا حیاط تمیز پهن کنید.

وسایل مورد نیاز برای شستن تابلو فرش

  • آب سرد یا ولرم (نه داغ)
  • شامپو فرش ملایم یا شوینده مخصوص فرش دستباف
  • برس نرم یا اسفنج
  • دستمال نخی تمیز
  • آب‌پاش یا دوش دستی با فشار کم

مراحل شستن تابلو فرش در خانه

مراحل شستن تابلو فرش در خانه

با رعایت اصول ساده و مراحل دقیق، می‌توان تابلو فرش دستباف را در خانه تمیز کرد و در عین حال زیبایی و دوام آن را حفظ نمود. این راهنما مخصوص کسانی است که می‌خواهند مراقبت حرفه‌ای از تابلو فرش خود را در منزل تجربه کنند، بدون آنکه نیاز به مراجعه به مراکز تخصصی داشته باشند.

  1. گردگیری اولیه : قبل از خیس کردن، تابلو فرش را به‌آرامی بتکانید یا با جاروبرقی روی کمترین قدرت، گردوغبار سطحی را از آن بگیرید. این کار مانع گل شدن آلودگی هنگام شست‌وشو می‌شود.
  2. مرطوب کردن سطح تابلو فرش با استفاده از آب‌پاش یا دوش دستی، سطح تابلو فرش را به‌آرامی مرطوب کنید. از ریختن ناگهانی و زیاد آب خودداری کنید تا بافت فرش آسیب نبیند.
  3. شست‌وشوی ملایم: مقدار کمی شامپو فرش را با آب مخلوط کنید تا کف رقیقی ایجاد شود.
    با برس نرم یا اسفنج، کف را در جهت خواب الیاف روی تابلو فرش بکشید.
  • از فشار زیاد دست یا حرکات دایره‌ای شدید خودداری کنید.
  • فقط روی سطح کار کنید و اجازه ندهید آب به عمق فرش نفوذ کند.
  1. آبکشی اصولی: با آب سرد و فشار کم، کف باقی‌مانده را کاملاً آبکشی کنید. باقی ماندن مواد شوینده باعث کدر شدن رنگ و جذب آلودگی در آینده می‌شود.
  2. گرفتن رطوبت اضافی: پس از شستن تابلو فرش دستباف با یک دستمال نخی یا حوله تمیز، به‌آرامی روی قالی فشار دهید تا آب اضافی جذب شود. از چلاندن یا تا کردن تابلو فرش جداً خودداری کنید.

روش صحیح خشک کردن تابلو فرش دستباف

خشک‌کردن مرحله‌ای بسیار حساس است و اشتباه در آن می‌تواند آسیب‌زا باشد.

  • تابلو فرش را به‌ صورت افقی روی سطح صاف قرار دهید.
  • در محیط سایه، دارای جریان هوا و دور از نور مستقیم خورشید خشک کنید.
  • از آویزان کردن تابلو فرش هنگام خیس بودن پرهیز کنید، زیرا باعث تغییر فرم می‌شود.

اشتباهات رایج در شست و شوی تابلو فرش دستباف

  • استفاده از آب داغ
  • به‌کار بردن مواد شوینده قوی یا سفیدکننده
  • شست‌وشو با فشار زیاد آب
  • خشک‌کردن زیر نور مستقیم آفتاب
  • مالش شدید و برس زبر

این اشتباهات می‌توانند باعث رنگ‌رفتگی، آسیب الیاف و کاهش ارزش تابلو فرش شوند.

جمع‌بندی

در این راهنمای شستن تابلو فرش دستباف در خانه تلاش کردیم مراحل شست‌وشو را به‌صورت ایمن و اصولی توضیح دهیم. اگرچه شست‌وشوی خانگی برای تابلو فرش‌های حساس و نفیس توصیه نمی‌شود، اما در صورت رعایت نکات ذکرشده می‌توان آلودگی‌های سطحی را بدون آسیب برطرف کرد. به یاد داشته باشید که مراقبت صحیح، مهم‌ترین عامل حفظ زیبایی و ارزش تابلو فرش دستباف است.