انواع آسیب‌های فرش
21
مه

انواع آسیب‌های فرش و دلایل بروز آنها

فرش یکی از مهمترین و ارزشمندترین وسایل موجود در منزل است. برای حفظ زیبایی دکوراسیون داخلی باید فرش ها را سالم و بدون آسیب نگهداری نمود. فرش‌ها به‌ویژه اگر از نوع دستبافت باشند، نه تنها وسیله‌ای کاربردی بلکه اثری هنری و گاه میراثی خانوادگی به‌شمار می‌آیند. با این حال، فرش‌ها در معرض آسیب‌های مختلفی قرار دارند که در صورت عدم رسیدگی به‌موقع، می‌توانند منجر به کاهش عمر و زیبایی آن شوند. در این مقاله از مرکز رفوگری ماندگار به بررسی انواع آسیب‌های فرش و دلایل بروز آن‌ها می‌پردازیم.

آشنایی با انواع آسیب‌های فرش

فرش‌ها به دلیل استفاده مداوم و قرار  داشتن در معرض عوامل مختلفی همچون رطوبت، تابش نور مستقیم آفتاب، سوختگی و… دچار آسیب می‌شوند و نیاز به ترمیم پیدا می‌کنند. این آسیب ها هم باعث از بین رفتن زیبایی و جذابیت قالی‌ها می‌شوند  و هم طول عمر آنها را کاهش می‌دهند. بهتر است قبل از هر چیزی با انواع آسیب‌های فرش آشنا شویم.

آسیب‌های ناشی از  پارگی و بریدگی

پارگی قالی یکی از شایع‌ترین آسیب‌هایی است که به دلیل استفاده بیش از حد، گیر کردن اجسام تیز، جابه‌جایی نادرست یا حتی کشیده شدن و پاخوردگی در درازمدت اتفاق می‌افتد. در اثر این ساییدگی‌ها پرزهای فرش در نواحی پرتردد، تخت و نرم  شده و به مرور زمان از بین می‌روند.

 پوسیدگی

پوسیدگی معمولاً در اثر رطوبت بیش از حد یا تماس با آب ایجاد می‌شود. رطوبت بزرگترین دشمن فرش است و باعث می شود تار و پود فرش به مرور زمان ضعیف شده و از هم بپاشد. همچنین رطوبت محیط مناسبی برای رشد قارچ ها و کپک ها هستند و این امر باعث ایجاد بوی بد و مشکلات بهداشتی در محیط می شود.

بیدزدگی

فرش‌ها به‌ویژه اگر از پشم طبیعی یا نخ‌های گیاهی بافته شده باشند، در برابر حمله بید و حشرات الیاف‌خوار آسیب‌ می بینند. این جانور باعث ایجاد سوراخ‌های کوچک و پراکنده در قالی می گردد. زیرا بید به تار و پود فرش نفوذ کرده و آن را می‌جود و معمولاً در مکان‌های تاریک، نمناک و بدون جریان هوا فعال می‌شود.

 سوختگی

یکی دیگر از انواع آسیب‌های فرش سوختگی آن است. بروز این مشکل معمولا در اثر افتادن سیگار، زغال، اتوی داغ یا حتی تابش مستقیم آفتاب در بلندمدت اتفاق می افتد. سوختگی معمولاً به صورت لکه‌ یا فرورفتگی قهوه‌ای‌رنگ بر روی فرش دیده می‌شود و زیبایی آن را کاهش می‌دهد.

 لکه‌گیری سخت

برخی لکه‌ها مانند جوهر، رنگ، چای و روغن، به‌راحتی از روی فرش پاک نمی‌شوند. در صورتی‌که لکه‌ها به موقع پاک نشوند، ممکن است جذب بافت شده و باعث تغییر رنگ دائمی فرش شوند. در این موقعیت هرگز از مواد شیمیایی قوی استفاده نکنید زیرا انتخاب نادرست مواد شوینده ، می‌تواند وضعیت را بدتر کرده و به بافت فرش آسیب بزند.

از بین رفتن شیرازه و ریشه‌ها

شیرازه‌ها و ریشه‌های فرش از اجزای حیاتی برای نگه داشتن ساختار کلی فرش هستند. در اثر ساییدگی، شست‌وشوی غیر اصولی یا بازی کودکان، این قسمت‌ها ممکن است آسیب ببینند یا کنده شوند. در امر باعث شل‌شدن بافت و از بین رفتن فرم فرش میشود.

 تغییر رنگ و رنگ‌پریدگی

یکی دیگر از آسیب‌های رایج فرش‌ها، تغییر رنگ در برخی نواحی است. این مشکل معمولاً در اثر شست‌وشوی ناصحیح، استفاده از مواد شیمیایی، نور مستقیم خورشید و یا کهنه شدن قالی ایجاد می‌شود. از علائم این آسیب می توان به کدر شدن رنگ در مقایسه با سایر نواحی و از بین رفتن تنالیته‌های اصلی نقشه فرش اشاره نمود.

تاب‌برداشتن یا موج‌دار شدن فرش

برخی فرش‌ها در اثر نگهداری نادرست، مرطوب‌شدن یا ضعف در بافت زیرین دچار تاب‌برداشتن می‌شوند و سطح آن‌ها دیگر صاف نیست. جمع کردن فرش در حالت خیس، قرار گرفتن بخشی از فرش در زیر نور یا حرارت از دلایل رایج این مشکل می باشند.

سخن آخر

فرش‌ها، به‌خصوص نوع دستبافت، نیاز به مراقبت و نگهداری ویژه دارند. انواع آسیب‌های فرش ممکن است ظاهر زیبای آن را خدشه‌دار کرده، عمر مفیدش را کاهش دهد. با شناخت این آسیب‌ها و دلایل ایجاد آن‌ها، می‌توان از بروز بسیاری از آن‌ها جلوگیری کرد یا در صورت لزوم، با استفاده از خدمات تخصصی رفوگری، فرش را احیا نمود. توصیه می‌شود در صورت بروز آسیب، با یک کارشناس یا رفوگر حرفه‌ای مشورت شود تا بهترین روش ترمیم انتخاب گردد و ارزش هنری و مادی فرش حفظ گردد.