مقاله آموزشی

آشنایی با گلیم تالش و نحوه نگهداری صحیح از آن

گلیم تالش یکی از زیباترین و سنتی‌ترین صنایع دستی ایران است که به‌ویژه در شمال غربی کشور، منطقه تالش، بافته می‌شود. این گلیم‌ها با رنگ‌های زنده، نقوش هندسی و کیفیت بافت بالا، جایگاه ویژه‌ای در دکوراسیون ایرانی دارند. علاوه بر جنبه زیبایی، گلیم‌تالش نشان‌دهنده فرهنگ و مهارت دست‌بافان محلی است . نگهداری صحیح گلیم‌تالش برای حفظ زیبایی، دوام و ارزش هنری آن اهمیت زیادی دارد. مرکز رفو ماندگار در این مقاله به بررسی ویژگی‌ها، کاربرد و روش‌های مراقبت از گلیم‌تالش می‌پردازد.

گلیم تالش چیست؟

گلیم‌تالش نوعی گلیم دستباف است که از الیاف طبیعی مانند پشم گوسفند تولید می‌شود. این گلیم‌ها معمولاً تراکم متوسط تا بالا دارند و از روش‌های بافت سنتی استفاده می‌کنند. گلیم‌تالش به‌صورت دو رو یا یک رو بافته می‌شود و نقوش آن اغلب هندسی، متقارن و با رنگ‌های شاد و متنوع هستند. برخی طرح‌ها شامل خطوط زیگزاگ، لوزی و مربع‌های کوچک است که نماد طبیعت، زندگی روزمره و فرهنگ منطقه می‌باشند. ویژگی‌های گلیم اصیل تالش عبارت است از:

• سبک و قابل حمل
• ضخامت متوسط و انعطاف‌پذیر
• دارای رنگ‌های طبیعی و جذاب
• مناسب برای کفپوش، دیوارکوب و تزئین فضای داخلی

اهمیت نگهداری صحیح گلیم‌تالش

گلیم‌تالش به دلیل استفاده از الیاف طبیعی و رنگ‌های گیاهی، حساسیت بیشتری نسبت به عوامل محیطی دارد. نگهداری نادرست می‌تواند باعث آسیب‌های زیر شود:

• رنگ‌پریدگی یا تغییر رنگ
• پوسیدگی الیاف و کاهش دوام
• ایجاد بوی نامطبوع یا رشد قارچ و کپک
• ساییدگی و فرسودگی بخش‌هایی از گلیم

بنابراین مراقبت از گلیم‌تالش نیازمند رعایت اصول ویژه‌ای است.

نکات مهم در نگهداری گلیم بافته شده درتالش

۱. جلوگیری از تابش مستقیم آفتاب

نور مستقیم خورشید باعث رنگ‌پریدگی و آسیب به الیاف طبیعی می‌شود. بهتر است گلیم تالش را در مکان‌هایی با نور ملایم قرار دهید یا از پرده و سایه‌بان استفاده کنید.

۲. محافظت از رطوبت

رطوبت زیاد می‌تواند باعث رشد قارچ و کپک در الیاف طبیعی گلیم شود. گلیم‌تالش را در مکان خشک و دارای تهویه مناسب پهن کنید و از قرار دادن آن در نزدیکی آشپزخانه، حمام یا فضاهای مرطوب خودداری کنید.

۳. جارو کردن منظم و اصولی

جارو کردن به بیرون کشیدن گردوغبار و ذرات ریز کمک می‌کند، اما جارو کردن نادرست می‌تواند به بافت و الیاف آسیب بزند.  نکات جارو کردن گلیم‌تالش:

• استفاده از جاروبرقی با مکش ملایم و سری مناسب
• جارو کشیدن در جهت خواب گلیم
• دور نگه داشتن ریشه‌ها و حاشیه‌ها از برس چرخان

۴. شستشوی حرفه‌ای

گلیم‌تالش به دلیل حساسیت الیاف و رنگ‌ها، نیاز به شستشوی اصولی دارد. قالیشویی ماندگار با استفاده از مواد شوینده استاندارد و روش‌های کم‌آب و ملایم، گلیم‌ها را تمیز کرده بدون آسیب به رنگ و بافت آن‌ها. نکات مهم شستشو:

• استفاده از آب ولرم
• عدم استفاده از شوینده‌های قوی و سفیدکننده
• خشک کردن در محیط خشک و تهویه‌دار، دور از نور مستقیم

۵. جلوگیری از فشار و ساییدگی

قرار دادن گلیم در مسیرهای پرتردد، زیر مبلمان سنگین یا در کنار پایه‌های میز باعث ساییدگی و فرسودگی الیاف می‌شود. بهتر است گلیم تالش را در مسیر کم‌رفت‌وآمد پهن کنید و یا از زیرانداز محافظ استفاده نمایید.

۶. نگهداری در فصول غیر استفاده

در زمان‌هایی که از گلیم استفاده نمی‌کنید، آن را رول کنید و در محیط خشک و خنک قرار دهید. استفاده از کاور پارچه‌ای برای محافظت از گردوغبار و حشرات توصیه می‌شود.

۷. مراقبت از رنگ و نقش‌ها

برای حفظ زیبایی نقوش و رنگ‌ها، گلیم را به‌طور منظم از نظر آسیب دیدگی، لکه و گردوغبار بررسی کنید و در صورت لزوم از خدمات ترمیم و شستشوی حرفه‌ای قالیشویی استفاده نمایید.

جمع‌بندی

گلیم‌تالش یک اثر هنری و فرهنگی ارزشمند است که با رنگ‌های طبیعی و نقوش هندسی زیبای خود، زیبایی خاصی به فضا می‌بخشد. نگهداری صحیح آن شامل جلوگیری از نور مستقیم، کنترل رطوبت، جارو کردن اصولی، شستشوی حرفه‌ای و محافظت از فشار و ساییدگی است. رعایت این نکات باعث می‌شود گلیم‌تالش برای سال‌ها سالم، زیبا و با کیفیت باقی بماند. مرکز رفو ماندگار با تجربه در شستشو، خشک کردن و نگهداری انواع گلیم‌های سنتی، تضمین می‌کند که ارزش هنری و طول عمر گلیم شما حفظ شود و همواره جلوه‌ای درخشان و تازه داشته باشد.